KVH, C24, BSH i kantówka: czym się różnią i co wybrać

Spis treści 8 sekcji

1. 01Trzy nazwy w skrócie
2. 02C24: klasa wytrzymałości
3. 03KVH: suszone drewno lite o stałych wymaganiach
4. 04BSH: drewno klejone warstwowo
5. 05Kantówka: nazwa kształtu, nie jakości
6. 06Co wybrać do wiaty, garażu, domku i domu
7. 07Jak sprawdzić drewno przy odbiorze
8. —Źródła

W składzie drewna i w sklepach internetowych te trzy nazwy pojawiają się obok siebie, jakby oznaczały trzy gatunki tego samego. Tak nie jest. C24 to klasa wytrzymałości, czyli cecha drewna. KVH to konkretny wyrób: suszone, strugane drewno lite o ustalonych wymaganiach. Kantówka to potoczna nazwa kształtu, która nic nie mówi o jakości.

Obok nich w ofertach pojawia się jeszcze BSH, czyli drewno klejone warstwowo. Opisujemy je w osobnej sekcji. Poniżej wyjaśniamy, co kryje się za każdą nazwą, jak sprawdzić, co naprawdę kupujesz, i co wybrać do wiaty, garażu, domku albo szkieletu domu.

Trzy nazwy w skrócie

Te pojęcia się nie wykluczają. KVH to zawsze drewno co najmniej klasy C24. Kantówka może mieć klasę C24, jeśli została posortowana i oznakowana, ale nie musi.

C24: klasa wytrzymałości

Norma PN-EN 338 dzieli drewno konstrukcyjne na klasy wytrzymałości [1]. Litera C oznacza drewno iglaste (ang. coniferous), a D liściaste. Liczba to charakterystyczna wytrzymałość na zginanie w N/mm², więc C24 ma 24 N/mm², a C30 30 N/mm². Do każdej klasy norma przypisuje też inne parametry potrzebne projektantowi, np. moduł sprężystości i gęstość.

Żeby drewno mogło mieć klasę C24, trzeba je posortować wytrzymałościowo. Sposób sortowania (wzrokowo albo maszynowo) i wprowadzania drewna na rynek określa norma zharmonizowana PN-EN 14081-1 [2]. Drewno konstrukcyjne sortowane według tej normy ma oznakowanie CE, a producent wystawia do niego deklarację właściwości użytkowych. Klasa wytrzymałości jest w niej podana.

W Polsce stosuje się też starsze oznaczenia klas z sortowania wizualnego według PN-D-94021: KW, KS i KG. Jeśli sprzedawca podaje taką klasę, poproś o deklarację właściwości użytkowych. Projekt i obliczenia posługują się klasami C.

KVH: suszone drewno lite o stałych wymaganiach

KVH to skrót od niemieckiego Konstruktionsvollholz, czyli konstrukcyjne drewno lite. Wymagania ustaliła niemiecka wspólnota producentów (Überwachungsgemeinschaft Konstruktionsvollholz) razem ze związkiem cieśli [4]. Karty techniczne podają dla KVH normę PN-EN 15497, która dotyczy drewna konstrukcyjnego łączonego na mikrowczepy [3] [5].

Według kart technicznych dystrybutorów i wymagań cytowanych za wspólnotą KVH [5] [6]:

• klasa wytrzymałości: co najmniej C24;
• wilgotność: 15% ± 3%; drewno suszy się technicznie, w komorze, w temperaturze co najmniej 55 °C przez co najmniej 48 godzin;
• przekrój: wycinany z oddzieleniem rdzenia (kłodę przecina się przez rdzeń albo wycina element z pominięciem rdzenia), co ogranicza pękanie i skręcanie;
• wymiary: klasa dokładności 2 według PN-EN 336, czyli ±1 mm przy wymiarze do 100 mm i ±1,5 mm powyżej;
• łączenie na długość: zwykle na mikrowczepy (klejone połączenie klinowe), dzięki czemu można dostać długie elementy;
• dwie odmiany: KVH NSi do miejsc niewidocznych (powierzchnia wyrównana i fazowana) i KVH Si do miejsc widocznych (strugana i fazowana, z ostrzejszymi wymaganiami co do sęków, pęknięć, przebarwień i obecności kory).

1. 1rdzeń
2. 2słoje roczne
3. 3pęknięcie przy wysychaniu

Pod względem wytrzymałości KVH nie musi być lepsze od dobrej tarcicy C24. Różnicę robią wilgotność, dokładność wymiarów i stabilność. Element z KVH mniej się kurczy i wykrzywia po wbudowaniu, a równe wymiary ułatwiają montaż szkieletu i okładzin.

1. 4spoina klejowa w połączeniu klinowym

BSH: drewno klejone warstwowo

BSH to skrót od niemieckiego Brettschichtholz. Element powstaje z kilku desek (lamel) sklejonych płasko, równolegle do włókien. Produkuje się go według normy zharmonizowanej PN-EN 14080, z oznakowaniem CE i deklaracją właściwości użytkowych [7] [8].

• Klasy: oznacza się je literami GL i liczbą, która, jak w klasach C, jest charakterystyczną wytrzymałością na zginanie w N/mm², np. GL24, GL28, GL30 [8].
• Litera h lub c: h to przekrój homogeniczny (wszystkie lamele tej samej klasy), c to przekrój kombinowany, z mocniejszymi lamelami w strefach najbardziej obciążonych. Według niemieckiej wspólnoty producentów BSH standardowe klasy to GL24c, GL28c i GL30c [8].
• Zastosowanie: duże przekroje, długie belki i większe rozpiętości, np. płatwie i belki widocznej konstrukcji wiaty albo tarasu zadaszonego. Klasę i przekrój BSH podaje projekt albo dokumentacja producenta zestawu.

KVH i BSH nie są więc zamiennikami „lepszy–gorszy”. To różne wyroby: lite drewno o określonych wymaganiach i drewno klejone z lamel do większych przekrojów.

Kantówka: nazwa kształtu, nie jakości

„Kantówka” to w handlu po prostu tarcica o przekroju kwadratowym albo prostokątnym, cięta z kłody. Pod tą nazwą można kupić zarówno sortowane i suszone drewno C24 z oznakowaniem CE, jak i mokrą tarcicę prosto z tartaku, bez klasy.

Przy zakupie kantówki do elementów nośnych pytaj o trzy rzeczy:

1. Klasa wytrzymałości (np. C24) i deklaracja właściwości użytkowych albo oznakowanie na elemencie.
2. Wilgotność: czy drewno jest suszone komorowo i do jakiej wilgotności.
3. Obróbka: surowa, wyrównana czy strugana. Od tego zależy, czy wymiary są równe na całej długości.

Jeśli sprzedawca nie umie odpowiedzieć na pierwsze pytanie, to drewno nie ma potwierdzonej klasy. Może się nadać na elementy, od których nie zależy bezpieczeństwo konstrukcji, ale nie na krokwie, belki czy słupy.

Co wybrać do wiaty, garażu, domku i domu

Zasada pierwsza: jeśli masz projekt albo rysunki producenta, trzymaj się podanej tam klasy drewna i przekrojów. Zamiana na słabszą klasę albo mniejszy przekrój zmienia nośność.

Formalności i odległości przy budowie opisujemy osobno: wiata: zgłoszenie czy bez formalności i garaż drewniany: zgłoszenie i odległości.

Jak sprawdzić drewno przy odbiorze

• Oznakowanie: na elementach albo na paczce powinna być klasa wytrzymałości i oznakowanie CE. Poproś o deklarację właściwości użytkowych.
• Wilgotność: jeśli to ważne (szkielet ścian, elementy widoczne), sprawdź ją wilgotnościomierzem w kilku miejscach, a nie tylko na końcach.
• Wymiary: zmierz przekrój w kilku miejscach na długości. KVH ma tolerancję ±1 mm do 100 mm.
• Wady: zwróć uwagę na pęknięcia, wypadające sęki, korę, ślady owadów i sinizny, zwłaszcza w drewnie do miejsc widocznych.
• Przechowywanie: suche drewno trzymaj pod dachem, na podkładach, z przekładkami. Inaczej po kilku tygodniach na deszczu nie będzie już suche.

Źródła

Tekst przygotowała redakcja na podstawie poniższych źródeł. Przy każdym podajemy datę sprawdzenia.

1. [1]PN-EN 338 Drewno konstrukcyjne – Klasy wytrzymałości (Polski Komitet Normalizacyjny)sprawdzono: 08.11.2026
2. [2]PN-EN 14081-1 Konstrukcje drewniane – Drewno konstrukcyjne o przekroju prostokątnym sortowane wytrzymałościowo – Część 1: Wymagania ogólne (norma zharmonizowana, oznakowanie CE)sprawdzono: 08.11.2026
3. [3]PN-EN 15497 Konstrukcyjne drewno lite łączone na mikrowczepy – Wymagania eksploatacyjne i minimalne wymagania produkcyjnesprawdzono: 08.11.2026
4. [4]Überwachungsgemeinschaft Konstruktionsvollholz e.V. (wspólnota producentów KVH)sprawdzono: 08.11.2026
5. [5]Frischeis: Technische Information KVH – Konstruktionsvollholz (wymagania dla KVH-Si i KVH-NSi)sprawdzono: 08.11.2026
6. [6]SCS Holz: Qualitäten/Sortierungen KVH NSi według PN-EN 15497:2014 i wymagań wspólnoty KVHsprawdzono: 08.11.2026
7. [7]PN-EN 14080 Konstrukcje drewniane – Drewno klejone warstwowo i lite drewno klejone – Wymagania (norma zharmonizowana)sprawdzono: 08.11.2026
8. [8]Studiengemeinschaft Holzleimbau e.V., Merkblatt „BS-Holz” (klasy GL, oznaczenia h i c, standardowe klasy GL24c, GL28c, GL30c), listopad 2022sprawdzono: 08.11.2026